لطفاً خودتان را معرفی کنید و بفرمائید در چه حوزه هایی فعالیت می کنید ؟

من، زرفا رحمانی، رهبر تشکیلات جمعیت زنان نشاط و عضو شورای سیاسی حزب نهضت اسلامی در تاجیکستان هستم و همزمان مدیریت بخش فرهنگ و ارشاد حزب نهضت اسلامی تاجیکستان را بر عهده دارم و سردبیری مجله نیسان، که نشریه ای مخصوص بانوان است،به عهده دارم.

 

لطفاً کمی درباره مجله نیسان برای مخاطبان ما توضیح دهید و برایمان بگویید که اهدافتان از تاسیس چنین نشریه ای در کشور تاجیکستان چه بوده است؟

 

مجله نیسان مجله ای دینی و خاص بانوان کشور تاجیکستان است. اهداف اساسی این مجله پیاده کردن قانونهای شریعت برای زنان و شناساندن حقوق زن، از دیدگاه اسلام است. همان طور که می دانید، تاجیکستان ۷۰ سال تحت سلطه ی کشور شوروی بوده است و زنان تاجیک با فشار کمونیسم از فرهنگ ملی و اصیل خود فاصله گرفته اند. البته ایشان نه تنها از فرهنگ سنتی و ملی، بلکه از فرهنگ دینی خود نیز فاصله گرفته اند. طبق آمار،  ۹۸ درصد جامعه ی تاجیکستان را مسلمانان تشکیل می دهند، اما عملاً حدود ۲۰ درصد از این جمعیت، قانون شریعت را رعایت می کنند.

 

بنابراین ما سعی داریم در مجلاتمان درباره ی معارف اسلام صحبت کنیم. خصوصاً امروزه که فرهنگ غرب به کشورهای ما هجوم آورده است و خانواده های تاجیک، تحت تاثیر این فرهنگ قرار گرفته اند، سعی ما احیاء فرهنگ اسلامی است.

 

همان طور که می دانید، کشورهای غربی در دوره ی معاصر با مبلغ های هنگفتی از طریق رسانه ها و ماهواره و اینترنت، بر روی زنان جوامع مسلمان کار می کنند و آنها را به بهانه ی تبعیض و خشونت علیه زنان، تحریک می کنند تا از وظایف و اعتقادات دینی و سنتی خود دور شوند. به طور مثال این تاثیرات را حتی می توان در قانون گذاری کشور ما مشاهده کرد؛ در مجلس کشور ما قانونی هم اکنون در حال تصویب است که به ظاهر بر از بین بردن خشونت خانگی علیه زنان و بالا بردن مقام و جایگاه زن دلالت دارد؛ اما من پس از بررسی های دقیق متوجه شدم این قانون به زن اجازه می دهد که هیچ گونه تبعیتی از شوهر خود نداشته باشد و نسبت به فرزندان و خانواده اش تعهد خاصی حس نکند.

 

در این لایحه پیش بینی شده است که زن می تواند هر زمان که خواست منزل را ترک کند و درهر ساعت از شبانه روز که خواست به خانه برگردد. در این صورت اگر زن مورد اعتراض همسر یا فرزندانش قرار بگیرد نیز می تواند در دادگاه علیه آنها اقامه دعوی کند. 

چنین قوانینی اساسا با فرهنگ و تمدن زنان تاجیک سازگار نیست و حتی با قوانین شریعت تقابل دارد و این موضوع می¬تواند نشانه¬ای باشد، برای به وجود آمدن آینده ای دهشتناک در کشوری مسلمان مانند تاجیکستان. 

 

در کشورهای تحت سلطه شوروی سابق، فقط تاجیکستان توانسته است بنیانهای دینی خود را حفظ کند و در حال حاضر اکثریت ملت ما مسلمان هستند. اکنون حزب ما یگانه حزب سیاسی دینی در تاجیکستان است، که از جایگاه خوبی در کشورهای تحت سلطه شوروی برخوردار است. این حزب با چاپ مجلاتی مانند امید و نیسان و روزنامه¬ی نشاط و نگارش مقالات، برای تبلیغ و دعوت به اسلام و برای پایداری فرهنگ دینی فعالیت می کند.

 

درباره وضعیت اشتغال و فعالیت زنان در جامعه تاجیکستان و سطح فرهنگ و حضور آنان در اجتماع برایمان توضیح دهید؟

جمعیت تاجیکستان حدود ۷میلیون و دویست هزار نفر است، که حدوداً ۵۰ درصد این جمعیت را زنان تشکیل می دهند؛ اما حضور زنان و فعالیت و اشتغال آنان در جامعه همچنان محدود است؛ به طور مثال در پارلمان از تعداد ۶۳ نماینده ی مجلس، تنها ۱۱ نماینده، زن هستند.  البته چون حکومتی سکولار بر تاجیکستان حاکم است، بعضاً زنان مسلمان با قوانینی چون قانون منع حجاب در مراکز دولتی دست و پنجه نرم می کنند و آزادی عمل از آنان سلب میشود؛ برای مثال خود بنده دو دوره کاندیدای مجلس تاجیکستان شدم اما به علت همین قانون نتوانستم به مجلس راه پیدا کنم. البته ما برای دستیابی به اهداف خود مبارزه می¬کنیم و از پا نمی نشینیم و هنوز هم برای راه یابی زنان محجبه به مجلس تلاش می کنیم.

 

آمار زنان شاغل در تاجیکستان حدود ۲۰ درصد گزارش شده است، اما این به معنای فعالیت معنا دار و دلخواه ایشان نیست. ممالک غربی به عللی چون جهانی شدن و به بهانه افزایش فعالیت زنان و پررنگ نمودن جایگاه زن در جامعه به کشورهایی مانند تاجیکستان، پیمانهایی را تحمیل کرده¬اند، که بر اساس آن، دولت تاجیکستان مجبور به تعیین مشاغل و جایگاههای خاصی برای فعالیت زنان است. بدین ترتیب، فعالیت و اشتغال زنان به امری فرمایشی بدل شده است و متاسفانه زنان در پستهای متعدد مانند عروسکی بیش نیستند و بیشتر از آن ها استفاده ابزاری میشود. 

 

با توجه به اینکه مخاطب مجلات و فعالیتهای شما بانوان تاجیک هستند، آیا بازخوردی دارید  که تا چه حد مطالب و فعالیتهای شما موثر بوده است؟ 

بله، ما شاهد تاثیرات عمیق فعالیت هایمان بر روی زنان تاجیک بوده ایم و این تاثیرات ما را مشتاق می کند که هر روز فعالیت هایمان را گسترش دهیم.

 

برای مثال تشکیل مجمع غیر دولتی و مردم محور ما به این علت بوده است که نه از طریق مسائل سیاسی بلکه به لحاظ اجتماعی با مردم و حیات و زندگی آنها ارتباط نزدیک برقرار کنیم و به آنها درباره¬ی دین آگاهی دهیم. این نهاد از طریق گردهمایی ها و برنامه های متعدد مفاهیم را به زنان منتقل می کند. برای نمونه می توان به جشن ولادت حضرت زهرا(س) را اشاره کرد که سالهاست نهاد ما برگزار می کند و زنان تاجیک را از طریق این مراسم با شخصیت این بانوی بزرگوار آشنا می سازد. شاید دانستن این موضوع برایتان جالب باشد، که به دلیل تحت سلطه بودن کشور ما و مخفی کردن ابعاد زندگی دینی در نظام کمونیستی و سپس سکولار در این سالها، حتی بسیاری از مردم ما که در شناسنامه مسلمان هستند، بسیار ناآگاه هستند. بسیاری از مردم تاکنون حضرت فاطمه زهرا(س) را به دو شخصیت جداگانه¬ی فاطمه و زهرا می شناختند و موسسات و مطبوعات اسلام گرا سعی دارند که اینگونه اشکالات اساسی را حل کنند. 

 

از دیگر تاثیرات موسسات ما بر مردم این بوده است، که با وجود قانون منع حجاب در دانشگاههای دولتی و محروم ماندن زنان معتقد از تحصیل در این دانشگاهها، بسیاری از جوانان ما اکنون در منازل و حجره ها به تعلیم معارف اسلامی مشغول هستند و حتی به داشتن حجاب تمایل بیشتری پیدا کرده اند.

 

البته مثلاً خود بنده در دو رشته ی خبرنگاری و حقوق دارای مدرک کارشناسی هستم و در دانشگاه های تاجیکستان تحصیل کرده¬ام؛ که این هم صرفاً به دلیل عضویت در حزب نهضت اسلامی بوده است و البته ادامه تحصیل من و چند تن از دوستانم در این دانشگاه ها با سختی و مشقت فراوان همراه بوده است و ما مبارزات فراوانی در این حجاب و اسلام انجام داده ایم.            

 

بیداری اسلامی و جنبش های اعتراض آمیز ملتها همچون در مصر و تونس چه بازتابی در کشور شما و بر زنان سرزمینتان داشته است؟

 متاسفانه رسانه های دولتی تاجیکستان از این انقلاب ها و بهار عربی سخن خاصی به میان نمی آورند و آنها را بسیار کم تاثیر بازنمایی می کنند و فقط از چند شبکه ی خصوصی و مستقل که فعالیتهای آنان نیز بسیار تحت کنترل دولت است، گوشه هایی از اخبار این انقلاب ها به گوش مردم ما رسیده است. البته با وجود ماهواره ها، برنامه شبکه هایی مانند بی.بی.سی تاثیر گذاری بیشتری بر مردم دارند و البته آنها هم هیچ گاه واقعیت این جنبش ها را نشان نمی دهند. پس به همین دلیل سطح آگاهی مردم ما در مرتبه ی پایینی قرار دارد. دومین دلیل بی اطلاعی مردم تاجیکستان از این اتفاقات جهانی، کمبود امکانات مانند نداشتن برق در ۶ ماه از سال است و این امور موجب می شود که همین میزان سطح آگاهی نیز تنها در میان مردم در مراکز استانها و شهرها باشد و در روستاها و حومه ی شهرها نیز این آگاهی از اخبار و تاثیر گذاری ها وجود نداشته باشد.

 

دلیل سوم نیز این است که چون مردم ما جنگهای بسیار هراسناکی را پشت سر گذاشته اند و هنوز ترس این نزاع ها در دلشان جای دارد، شاید حتی اطلاع از این انقلابها نیز نمی تواند به این زودیها بر ایشان تاثیر گذار باشد.  

 

حرف آخر: 

بسیار خوشحالم از اینکه به ایران سفر کرده ام  و با زنان مسلمان و فعالیت های بانوان فعال ایرانی که بسیار عالمانه بر روی مسائل زنان مسلمان پژوهش می کنند.